در مورد اصطلاح‌هایی مانند موتور VVT ، VVTi و VVTLi در خودرو چیزهای زیادی شنیده‌ایم، اما واقعاً بسیاری از ما معنای واقعی آن را نمی‌فهمیم؟ در این مقاله به عمق این تکنولوژی می‌رویم و سعی خواهیم کرد تا به شما بگوییم که این اصطلاح‌ها چیست و چرا برای ماشین مفید هستند تا برای ورود به حرفه تعمیرات گیربکس آمادگی لازم را داشته باشید.   

VVT یا زمان بندی متغیر سوپاپ چیست؟

زمانبندی متغیر سوپاپ که به اختصار VVT گفته می‌شود اصطلاحی است که در موتورهای دیزل، بنزین و CNG برای تعریف زمان باز شدن شیرها استفاده می‌شود. مدت زمان یا زمان ورودی و خروجی توسط این سیستم VVT کنترل می‌شود. این در حالی است که موتور کار می‌کند و ترکیبات متعددی در موتور شاهد هستیم. در موتورهای دو زمانه از سیستم Power Valve استفاده می‌شود. در موتورهای معمولی غیر VVT یا غیر‌VVTi، زمان‌بندی سوپاپ ها توسط مجموعه‌ای از شافت و مکانیسم تسمه‌ها کنترل می‌شود.

این‌مکانیزم دریچه‌ها را در یک زاویه‌خاص از موقعیت میل‌لنگ باز و بسته می‌کند و در یک زاویه‌خاص آن را می‌بندد. به طور خلاصه، این سیستم انعطاف پذیری در تغییر زاویه ندارد. همچنین می‌توان گفت که این یک منطق سخت کدگذاری شده است که در آن دریچه‌ها با زاویه خاص باز می‌شوند. همچنین در تمام دور موتور و شرایط بارگیری با زاویه خاص بسته می‌شوند. عیب این عدم انعطاف پذیری این است که در همه دورهای موتور در بهترین حالت عمل نمی‌کند، زیرا زمان بندی شیرهای مناسب با دور موتور و بار موتور متفاوت است.

در مورد موتور VVT ، زمان‌بندی سوپاپ ها با یک مکانیسم نسبتاً پیچیده کنترل می شود. در یک موتور VVT زمان بندی سوپاپ‌ها با توجه به دور موتور و بار موتور متفاوت است. با این کار اطمینان حاصل می شود که آیا سوپاپ‌ها بر اساس سرعت و بار موتور باز می‌شوند یا خیر. این تغییر کوچک در زمان بندی سوپاپ‌ها، پیشرفت زیادی در عملکرد موتور، بازده موتور و قدرت موتور ایجاد می‌کند. به‌طور خلاصه می‌توان گفت که نقش سیستم VVT اجازه دادن به‌تغییر در زمان سوپاپ، افزایش قدرت و کارایی موتور است.

موتور VVTI Variable Valve Timing with Intelligence چیست؟

VVT-i پیاده سازی شده فناوری VVT است که به روش هوشمند و با استفاده از ریز پردازنده‌ها برای کنترل عملکرد VVT با استفاده از برخی محرک ها را توضیح دادیم. VVT-i توسط تویوتا ساخته‌شد و از سال 1996 به‌کار گرفته‌شده که قادر بوده در زمان شیرهای خروجی تغییراتی ایجاد کند. این یک فناوری زمان بندی متغیر سوپاپ خودرو است که کاملاً مشابه VANOS BMW است و هدف آن جایگزینی فناوری VVT تویوتا بود که در سال 1991 برای موتورهای 4A-GE معرفی شد.

این فن آوری با ایجاد تنظیماتی در مکانیزم‌های بین درایو میل (تسمه ، زنجیر و غیره) و میل مکلف تغییرات مربوط به زمان شیرهای ورودی را بر عهده دارد. واسطه این تنظیمات فشار روغن موتور است که برای تنظیم موقعیت میل به محرک اعمال می‌شود. تنظیماتی که در زمان همپوشانی بین باز شدن دریچه های ورودی و بسته شدن دریچه های خروجی انجام می‌گیرد و باعث کارایی بیشتر موتور خواهد شد. چندین مدل از این سیستم از زمان معرفی VVT-i به بازار عرضه که مدل‌های معروفی از جمله VVTL-i ، Dual VVT-i ، VVT-iE و Valvematic را اکنون می‌توانید در بازار مشاهده کنید.

VVTLi چیست؟

VVTL-i سیستمی است که اصل عملکرد آن از VVT-i گرفته شده‌است. اما به گونه‌ای متفاوت عمل می‌کند و باعث تغییر زمان سوپاپ و باعث بالا بودن سوپاپ می‌شود.

موتور VVTI دوتایی

VVT-i دوتایی همانطور که از نامش پیداست عملکرد یکسانی را انجام می دهد اما همزمان روی دو شیر است. Dual VVT-i در سال 1998 در موتورهای 3S-GE معرفی شد که نه تنها زمان بندی سوپاپ های ورودی را تغییر می دهد بلکه میل لنگ های دریچه های خروجی را نیز تغییر می دهد.

VVT-iE

VVT-iE مخفف واژه شیر متغیر هوشمند موتور الکتریکی است. این‌فناوری به عنوان یک‌نوع از فناوری Dual‌VVT-i، با‌کمک محرک برق کار می‌کند و زمان‌بندی میل‌ورودی را تنظیم و حفظ می‌کند. هوندا همچنین یک فناوری خاص خود به نام VTEC (Variable Valve Timing and Lift Electronic Control) ایجاد کرد. هوندا در زمانبندی میل تغییری ایجاد نکرده بلکه از یک موتور چندین میل ساخته شده تا عملکرد آن بهبود یابد.

تفاوت بین VVT-I تویوتا و I-VTEC هوندا

جنگ نهایی بین دارندگان تویوتا و هوندا بیشتر در مورد این است که کدام یک بهتر است. i-VTEC یا VVTi؟ این مقاله هرگونه سوتفاهم در مورد این دو فناوری را برطرف خواهد کرد. البته امیدواریم که این کار را انجام دهد، زیرا چندان مهم نیست که کدام یک بهتر است. تویوتا از VVTi (زمانبندی متغیر سوپاپ هوشمند) استفاده می کند. همانطور که نام آن توصیف می‌کند، این فناوری فقط در زمان تغییر دریچه ورودی متفاوت است. اگر شیر برای آن باز بود، بعد از اینکه موتور VVTI درگیر شد  2 ثانیه طول می‌کشد که باز می شود و این قدرت بیشتری تولید خواهد کرد. همچنین در دورهای پایین اقتصادی مقرون به صرفه‌تر است.

هوندا فکر می‌کرد که آنها فقط به تغییر زمان سوپاپ ورودی احتیاج ندارند. این زمانبندی متغیر‌سوپاپ و بالابر کنترل‌الکترونیکی هوشمند‌است که‌تنها زمان باز‌بودن شیر را تغییر نمی‌دهد بلکه باعث می‌شود تا‌عمق دریچه باز‌شود. این کار باعث افزایش کارایی در دورهای پایین می شود و در دورهای بالا قدرت زیادی قابل دسترسی است و قطعاً بیش از یک VVTi در آن به کار رفته شده‌است. VVTi فقط زمان بندی را تغییر می‌دهد در حالی که i-VTEC زمان‌بندی و همچنین بلندکردن سوپاپ‌ها را نیز تغییر خواهد‌داد.

فناوری VVTi فقط روی شیر ورودی کار می کند. از طرف دیگر i-VTEC تغییراتی در هر دو سوپاپ ورودی و خروجی ایجاد می کند.  از این رو ، i-VTEC در دورهای بالا قدرتمندتر است اما صرفه اقتصادی با موتور VVTI در دورهای پایین است. از آنجا که هر دو خودرو دقیقاً اتومبیل های اسپرت نیستند بنابراین در اینجا هیچ برنده مشخصی وجود ندارد. در دورهای پایین مسافت پیموده‌شده زیادی تولید می‌کنند و چیزی است که ما بیشتر در‌هنگام رانندگی با آن درگیر هستیم.

موتور VVTI یکی از قدرتمندترین موتورهای هوشمند و پیشرفته است که در بسیاری از خودروهای محبوب می‌توانید نمونه‌های مختلف آن را مشاهده کنید. عملکرد فوق‌العاده آن موجب افزایش بهره‌وری خودرو و کاهش سوخت خودرو می‌شود.